سازمان دانش آموزی جمهوری اسلامی ایران در یک نگاه

 

تعریف

به منظور اعتلاي شخصيت ديني،اخلاقي،عاطفي،علمي واجتماعي دانش آموزان وايجاد زمينه مشاركت همه جانبه آنها درزمينه هاي اعتقادي،فرهنگي،اجتماعي،سياسي،ورزشي وهنري،سازماني عمومي وغيردولتي باعنوان سازمان دانش آموزي جمهوري اسلامي ايران و با مقررات خاص تحت نظارت وزارت آموزش و پرورش تشكيل مي­شود .                                                                                                                                            ماده 1 اساسنامه

 

تاريخچه تشكيل

اساسنامه سازمان دانش آموزي پس از ماه ها بحث و بررسي كارشناسي در جلسه 441 شوراي عالي انقلاب فرهنگي در تاريخ 21/2/1378 به تصويب اعضاي شورا رسيد و در شماره 15832 روزنامه رسمي جمهوري اسلامي مورخ 14/4/1378 ثبت گرديد. اين سازمان ار 21 ارديبهشت 78 فعاليت هاي خود را شروع نمود.

جایگاه

اساسنامه سازمان دانش آموزی در 14ماده و7 تبصره در جلسه 441 مورخ 21/2/1378 به تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي رسيد.

درتبصره 2 ماده واحده قانون ‌احياء معاونت پرورشي در وزارت آموزش و پرورش  ‌سازمان‌دانش‌آموزي‌، تحت نظر اين معاونت فعاليت خواهد نمود و رياست اين سازمان با معاون پرورشي و فرهنگی است.( البته در استانها ریاست سازمان با معاونین محترم پرورشی نیست و آنها نقش نظارتی ، هدایتی و حمایتی دارند)

 

اهداف

الف - زمينه سازي تعليم و تربيت اسلامي دانش آموزان در ابعاد مختلف فردي و اجتماعي براي كسب فضايل اخلاقي و كمالات انساني بر اساس تعاليم عاليه اسلام ناب محمدي (ص).

ب-  زمينه سازي براي بسط مشاركت فعال دانش آموزان در عرصه هاي مختلف انقلاب و كشور.

ج - برنامه ريزي براي استفاده مفيد از اوقات فراغت دانش آموزان و آماده سازي آنان براي پذيرش مسئوليت هاي فردي و اجتماعي

د - ترويج الگوها و اسوه هاي انقلابي، اسلامي و ملي در بين دانش آموزان .

هـ - تقويت روحيه تعاون، نيكوكاري، نوع دوستي و كمك به ديگران و ترغيب به رعايت نظم و انضباط اجتماعي و روحيه قانون گرايي و احترام به قانون در جامعه.

و - مشاركت در ارتباطات بين المللي دانش آموزان به ويژه با دانش آموزان كشورهاي اسلامي.

ز- ايجاد علاقه وايمان به فرهنگ خودي، خودباوري و توجه به شعار نه شرقي و نه غربي.

 

وظايف

1 -  جلب مشاركت كليه مخاطبان اصلي و اعضاي وابسته و مردمي براي تحقق اهداف سازمان

2 - اقدام لازم براي به عضويت در آوردن داوطلبانه دانش آموزان

3 - برنامه ريزي براي فعاليت هاي پرورشي دانش آموزان در خارج از مدارس

4 - پژوهش، آموزش و مشاوره براي افزايش توانمندي هاي دانش آموزان عضو

5 - سازماندهي و هماهنگي براي جلب حمايت هاي ملي و محلي

6 - تأمين منابع مورد نياز سازمان از طريق جلب مشاركتهاي مردمي در كنار كمك هاي دولت

7 - ارائه روش هاي تربيتي مناسب براي رشد اعتقادي و اخلاقي اعضاء

8 - استفاده مفيد و م‍ؤثر از فضاهاي پرورشي موجود در كشور و توسعه و تجهيز فضاهاي مناسب براي فعاليت سازمان

9 - برنامه ريزي براي شناسايي، جذب و آموزش مربيان واجد صلاحيت و داوطلب به منظور آماده سازي آنان براي اداره گروههاي سازمان يافته دانش آموزي

10 - برقراري ارتباط با مراكز فرهنگي، علمي و نيز تشكل هاي مشابه در داخل و خارج از كشور براي تبادل اطلاعات و تجربيات و همكاريهاي مشترك از طريق مراجع مسئول

11 - برگزاري گردهمايي، همايش، جشنواره، اردو، مسابقات فرهنگي و ورزشي، كنگره ها و مجمع هاي گوناگون براي اعضاء

12 - تشويق و ترغيب دانش آموزان عضو به فراگيري و استفاده از شيوه هاي تعاون در فعاليت هاي مختلف اقتصادي و اجتماعي در واحدهاي آموزشي

 

 

پشتوانه فکری اجرایی سازمان

  1. هیات امناء : به ریاست مقام عالی وزارت تشکیل و اعضای آن نیز توسط ایشان منصوب می شوندکه وظیفه اصلی آن سياست گذاري و تعيين خط مشي هاي كلي سازمان و نظارت بر تحقق اهداف آن       می باشد
  2.  شورای برنامه ریزی : به ریاست رئیس سازمان دانش آموزی  تشکیل و اعضای آن به پیشنهاد ریاست محترم سازمان و تائیدمقام عالی وزارت منصوب می شوندکه وظیفه اصلی آن تصويب آئين‌نامه‌ها و ضوابط  اجرائي مربوط به فعاليتهاي سازمان و اعضاء می باشد

تذکر: شورای برنامه ریزی در استان به ریاست مدیر کل آموزش و پرورش استان تشکیل می شود که وظیفه برنامه‌ريزي و انجام هماهنگي و پشتيباني کلیه امور سازمان در سطح استان و شهرستانها را برعهده دارد

  1. مجمع مدرسین : بعنوان بازوی فکری و محتوایی برای آموزش اعضاء در دو سطح کشوری و استانی فعالیت می نمایدواعضای آن به پیشنهادمدیردانش آموزی استان وتائید قائم مقام معاون وزیردر سازمان انتخاب می شوند
  2. مجمع دانش آموزان و مربیان : بمنظور اعمال نظريات و مشاركت فعال دانش آموزان و مربیان عضو در مديريت و اجراي فعاليت ها با رای مستقیم دانش آموزان و مربیان در 3 سطح شهرستان – استان و کشور تشكيل مي شود

تشکل های سازمان

  • پیشتازان(پسر)  و فرزانگان(دختر)
  • یاران مدرسه شامل :
  1. خبرنگار دانش آموز
  2. یاور مربی
  3. کتاب یار
  4. مدیر یار
  5. معلم یار
  6. معاون یار
  7. یاوران امداد
  8. یاد آوران
  9. همیار مشاور
  10. همیار انرژی
  11. دانش آموز آموزش دهنده
  12. یاران شهدا
  13. یاران نماز
  14. شهردارمدرسه
  15. فن یار

س) مجموعه های وابسته

  • مجلس دانش آموزی: نهادی صنفی است که به منظور ترویج فرهنگ مشارکت جویی ، تعاون و همکاری ، مسئولیت پذیری و زمینه سازی برای مشارکت فکری و عملی دانش آموزان در عرصه های مختلف آموزش و پرروش شکـل گـرفته است.
  • خبرگزاری دانش آموزی پانا : خبرگزاری کانون دانش آموزی (پانا)به منظور جذب و آموزش دانش آموزان مستعددر عرصه خبر و رسانه تاسیس شده است.

ش) اهم برنامه ها

  1. شبکه سازی: در قالب تشکل های پیشتازان و فرزانگان  و یاران مدرسه
  2. تدوین سیر محتوای آموزشی : اعضاء و مربیان در سه مقطع تحصیلی
  3. تدوین نظام رتبه بندی مربیان و دانش آموزان : تقسیم مربیان به 4 گروه و دانش آموزان به 9 گروه
  4. آموزش و توانمند سازی اعضاء: در 3 حیطه : معرفتی – مهارتی و هویتی

 

  1. اجرای برنامه های مختلف فرهنگی اجتماعی از قبیل:
  • اردوهای آموزشی – تشکیلاتی یاران ولایت
  • عمره دانش آموزی
  • اعتکاف دانش آموزی
  • گردشگری
  • جشن های نیکوکاری و عاطفه ها
  • ساماندهی بخشی از اوقات فراغت دانش آموزان در قالب کارت نشاط
  • راه اندازی سامانه مجازی زنگ نشاط
  • یاران مدرسه
  • جشن های سپاس معلم و سپاس مربی
  • گرامیداشت یوم ا... 13 آبان و دهه فجر
  • خندق فرهنگی
  • دعای عـرفـه
  • نوگلان حسینی( ساماندهی مداحان دانش آموز )
  • مدیریت تعاونی های آموزشگاهی
  • و...

 

هـ) منابع و امكانات: براساس ماده 14 اساسنامه ، منابع و امکانات سازمان باید از روش های ذیل تامین گردد:

  • دریافت حق عضويت
  • كمك مالي و تجهيزاتي آموزش و پرورش
  • درآمدهاي حاصل از فعاليتهاي سازمان
  • بخشي از نيروهاي مورد نياز سازمان از طريق مامور نمودن كاركنان آموزش و پرورش، ساير دستگاههاي دولتي تامين خواهد شد. منابع پرداخت حقوق و مزاياي اينگونه كاركنان از محل بودجه دستگاههاي دولتي مربوط و به عنوان بخشي از كمك دولت به سازمان منظور و تامين خواهد شد.

ساختار

آرم سازمان

طرح آرم سازمان دانش آموزي گلي است داراي ساختاري تزئيني - سنتي ايراني كه برگرفته از كاشيكاري هاي عهد سلجوقي در مساجد مي باشـد و نمادي از طراوت جواني، رويش ، زيبايي، دوستي و كمال است

 

آرم پیشتازان و فرزانگان

آرم تشكيلات از دو قسمت كلي تشکیل شده است :

  1. نماد گل (آرم سازمان)      
  2. موج

الف:منشاء: نشانه آن است كه تشكيلات پيشتازان و فرزانگان از اصول و مباني پايدار و ثابت الهي سرچشمه مي‌گيرد.

ب-گلبرگ‌هاي دو بخش راست و چپ آرم: حالت پشتيباني از گلبرگ‌هاي مياني و نيروبخشي به آن را القاء مي‌كند، كه زمينه‌اي براي حمايت رشد و شكوفايي و رسيدن به كمال مي‌باشد.

ج- قلم در ميان گلبرگ­ها:

يادآور دانش­آموزي بودن وظايف و مأموريت­هاي سازمان دانش­آموزي و تشكيلات پيشتازان و فرزانگان  مي باشد.

د- دوازده بخشي بودن آرم: نشانه­اي از دوازده منش اصلي تشكيلات پيشتازان و فرزانگان است.

 

رنگ سبز آرم:

 نشانه اعتقاد اعضاي تشكيلات به اسلام و رشد، پويايي و آرامش، است.

 

تعريف تشكيلات دانش آموزي

تشكيلات دانش آموزي به گروهي از دانش آموزان اطلاق مي شود كه به منظور انجام فعاليتهاي هدفمند و مشـترك، بطور داوطلبانه در يك جمع تشكيلاتي و سازمان يافته فعاليت مي نمايند.

تشكلهاي سازمان دانش آموزي جمهوري اسلامي  ايران

1 - پيشتازان

2 - فرزانگان

3 - هلال احمر

4 - استعدادهاي برتر

5 - راهيان معرفت

6 - مجمع اعضاء

           

پيشتازان و فرزانگان

اين دو تشكل در سال 1372 توسط اداره كل فعاليت هاي دانش آموزي وزارت آموزش و پرورش راه اندازي شد و از سال 1379 تاكنون در سازمان دانش آموزي به نام پيشتازان (اعضاي پسر) و فرزانگان ( اعضاي دختر) فعاليت       مي كند. تشـكيلات پيشتازان و فرزانگان، دانش آموزان پسر و دختر را در سه دوره تحصيلي و از پايه چهارم ابتدايي تا سوم متوسطه تحت پوشش قرار مي دهد. 

منشهاي پيشتازان و فرزانگان

1 - ديانت و معنويت

2 - راستي و درستي

3 - نظم پذيري و قانون مداري

4 - ياري و مهرباني

5 - ميهن دوستي

6 - عدل و انصاف

7 - ادب و خوش خلقي

8 - شجاعت و دليري

9 - تلاش و صرفه جويي

10 - مسئوليت پذيري و مشاركت جويي

11 - دوستي با طبيعت

12 - تدبير و تفكر

 

شعار پيشتازان و فرزانگان

همدلي ، هم فكري، همكاري

لباس تشكيلاتي

لباس فرم براي هر مقطع تحصيلي از لحاظ رنگ و دوخت متفاوت بوده و متناسب با سن ، روحيه و نوع كاربرد اعضاي همان مقطع طراحي شده است و شامل پيراهن، شلوار، كلاه، آرم روي سينه، نشان هاي مهارتي، ستاره هاي سنواتي و درجات تعليماتي مي باشد.

شيوه عضو گيري

در آغاز سال تحصيلي، سازمان دانش آموزي از دانش آموزان سال چهارم ابتدايي تا سال سوم متوسطه كه علاقمند به كارهاي تشكيلاتي و اردويي و داراي حس مسئوليت پذيري باشند. ثبت نام بعمل مي آورد.

 

واحدهای تابعه

  • مجلس دانش‌آموزی
  • خبرگزاري كانون دانش آموزي (پانا)
  • مديريت دانش آموزي استان و شهرستان